Elizabeth Hand – Generation Loss

Het nihilisme van de hoofdpersoon stond me flink tegen aan het begin van Generation Loss. Het cliché lag op de loer en sloeg ook toe. Cassandra Neary is een rijk meisje dat al jong haar moeder verliest en niets meer lijkt te voelen, op angstaanjagende visioenen na (psychische problemen?). Ze is non-conformist en junk uit verveling. Ze komt in de punkscène in New York terecht, heeft kortstondig een beetje succes als fotograaf en blijft dan decennialang de onambitieuze aso die ze altijd al was. Maar als ze in de 40 is en een oude bekende een fotografische klus voor haar heeft geregeld -de te fotograferen persoon had specifiek om haar gevraagd- blijkt er toch ergens in Cass Neary ambitie te vlammen. Het verhaal krijgt een iets andere toon: het begint langzaamaan een thriller of detective te worden en de hoofdpersoon blijkt wel degelijk iets te voelen en te willen.

De titel slaat op een fenomeen in de analoge fotografie: hoe meer afdrukken er worden gemaakt van een negatief, hoe slechter de kwaliteit van de afdrukken wordt, totdat er van zowel negatief als afdrukken niets meer overblijft. Zonder hier verder de verwikkelingen te verklappen kan de titel ook op mensen worden toegepast: niet iedereen wordt er met de jaren beter op, sommigen zelfs beduidend slechter.

Als Cass Neary vanuit New York naar een geïsoleerde gemeenschap in Maine is afgereisd voor haar grote fotografieklus blijkt haar onderwerp, de mysterieuze Aphrodite Kamestos, nergens van te weten. Laat staan dat ze specifiek om Neary had gevraagd. Als lezer voel je de dreiging die zich rond en richting Cass Neary manifesteert. Dat er erge dingen gaan gebeuren lijkt een gegeven maar wat is de rol van Neary daarin? Zij is de verteller maar is haar rol daardoor dan de detective, de femme fatale of juist een toekomstig slachtoffer? De spanning is in ieder geval om te snijden terwijl het nog onduidelijk is waar het verhaal naartoe gaat.

Elizabeth Hand is gedetailleerd in haar beschrijvingen van alles van de New Yorkse punk-wereld in de jaren ’70 en het werk van fictieve fotografen tot en met het handgemaakte interieur van een schip en de natuur in Maine. Haar fictie wordt stevig ingebed in een realistisch kader en dat komt de geloofwaardigheid -en daarmee de engheid- ten goede. De gebeurtenissen in de plot zijn zo geconstrueerd dat het niet kunstmatig aanvoelt. Het is een teken van vakvrouwschap. Zo ook de spreektaal van de personages. Hiervoor las ik The Book of Phoenix van Nnedi Okorafor en het viel me op hoe Okorafor’s personages allemaal min of meer hetzelfde klonken terwijl Hand’s creaties ook in hun spraak ieder een eigen identiteit meekrijgen.

Cass Neary blijft een zieke geest. Ze komt stap voor stap meer te weten over de bewoners en geschiedenis van het gehucht waar ze zich bevindt maar veel emotie kan ze niet opbrengen voor anderen. Een meisje raakt vermist en Neary denkt alleen aan haar portfolio en haar volgende alcoholische c.q. chemische kick. Dat egoïsme zit heel diep. Zo diep dat je je als lezer afvraagt wie hier nou de bedreiging vormt. De vissers en hippie zonderlingen lijken geen partij voor de pathologische Neary.

Het verhaal blijft boeien, onder andere doordat er zoveel impliciet gecommuniceerd wordt. Wanneer de auteur er dan opeens een expliciete poging tot psychologie tussendoor gooit, stoort dat. Ik hoef geen voorgekauwde verklaring voor het gedrag van Neary en ze hoeft ook niet zielig of likeable gemaakt te worden. Dat is ze allebei niet en dat werkt juist.

Neary beweegt zich door een gevaarlijke omgeving. De natuur is dodelijk en overal is water waarin je binnen een paar minuten doodvriest. Daarnaast zijn er structureel gefrustreerde locals die zich graag willen afreageren op een buitenstaander en de geïsoleerde ligging van het gehucht in Maine die hulp van buitenaf onmogelijk maakt. De omgeving, de elementen en de lokale bewoners worden door de auteur aangewend om op overtuigende wijze de sfeer neer te zetten. De verdenkingen en vijandigheden jegens Neary nemen toe -heeft zij wellicht een aandeel in de verdwijning van het meisje?- maar terwijl ze een manier zoekt om fysiek weg te komen, blijft ze dingen ontdekken. Neary zelf blijkt ook elke keer weer een andere kant te hebben.

De roman blijft binnen de lijntjes van het detective genre en dat pakt heel goed uit. Er wordt toegewerkt naar een climax, het mysterie wordt ontrafeld en de ontknoping stelt niet teleur. Deze goedgeschreven, sfeervolle roman is een uitermate bevredigende leeservaring.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s