Stanisław Lem – Solaris

Solaris is een verre planeet met een rode en een blauwe zon. Kris Kelvin komt er na een lange reis aan om te helpen met onderzoek naar de oceaan die de hele planeet beslaat. De ontvangst van zijn collega’s is vreemd en al snel blijkt dat Kelvin’s voorganger recent zelfmoord heeft gepleegd.

Lange tijd is het boek intrigerend. Het stelt de personages voor schijnbaar onoplosbare vraagstukken, mysteries die het menselijk brein nooit zal kunnen ontrafelen. Dat is het grootste probleem op Solaris: niets valt te relateren aan de aarde of aan menselijke ervaringen. Dus wat doen die wetenschappers daar eigenlijk nog? Het enige dat ze zeker weten is dat ze niet geniaal genoeg zijn om te begrijpen wat er allemaal gebeurt. Laat staan waarom.

Ondanks het veelbelovende begin verzandt het verhaal halverwege in ellenlange beschrijvingen. Kelvin duikt door alle bizarre gebeurtenissen (die ik hier verder niet ga benoemen) de bibliotheek van het ruimtestation in op zoek naar antwoorden. De verslagen die hij en daarmee de lezer onder ogen krijgt weten het gegeven van een oceaan als intelligent organisme geloofwaardig over te brengen en Lem heeft een groot wetenschappelijk vocabulaire. Maar hoe langer het duurt, hoe saaier het wordt.

Het boek is uit de jaren ’60 en doet moderner aan dan het werk van Lem’s sci-fi voorgangers. Toch is het gedateerd, onder andere door de man-vrouw verhoudingen. Elke wetenschapper in het boek (en dat zijn er nogal wat) is een man. De enige vrouw leest nota bene een kookboek als ze in de wetenschappelijke bibliotheek van het ruimtestation zit. Als ze het niet te druk heeft met huilen. Ook ruimt ze de borden af na elke maaltijd terwijl ze zelf geen eten nodig heeft. Ze is namelijk geen mens. Van die dingen werd ik dus een beetje kriegel maar al met al is dit een mooi boek. Het is poëtisch en filosofisch. Alle bespiegelingen over de aard van buitenaards leven en contact maken gaan natuurlijk gewoon over problemen waar elke sterveling mee te maken krijgt zoals (het onvermogen tot) communicatie. En in weerwil van de vastgeroeste rolpatronen blijkt de schrijver -zeker na lezing van het eind- een romantische ziel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s