Tananarive Due – The Between

Hilton James is een wees van arme komaf maar hij heeft zich omhoog gewerkt op de sociale ladder. Hij is getrouwd met Dede, die net tot rechter is verkozen in haar district van Miami. Ze hebben al heel wat meegemaakt maar als ze een racistische dreigbrief krijgen zet dat hun bestaan op losse schroeven. Hilton krijgt last van verschrikkelijke nachtmerries. Het slaapgebrek in combinatie met de druk van carrières en een huwelijkscrisis leidt tot bizar gedrag bij Hilton. Terwijl een terrorist het op zijn gezin gemunt heeft probeert hij weer grip op de werkelijkheid te krijgen maar hoe dieper Hilton graaft in zijn eigen psyche, hoe beklemmender het wordt.

Due beschikt over een groot psychologisch inzicht en zet haar personages geloofwaardig neer. Ze geeft een gedetailleerd portret van succesvolle zwarte Amerikanen, hun leven en afkomst, de diverse kringen waarin zij zich bewegen. De couleur locale van Miami overtuigt en dat alles is ook nog mooi verweven in het grotere verhaal.

De auteur speelt met cliché’s, bijvoorbeeld over zwarte mannen die vreemdgaan. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit eerder iets heb gelezen waarin de focus een roman lang op een zwarte, sociaal betrokken, hardwerkende Amerikaanse man lag. Dat zegt ook iets over de boeken die ik lees. Meestal kom ik zwarte mannelijke personages tegen in de periferie van zwarte vrouwelijke hoofdpersonen. Ook als ze wel protagonist zijn ligt de nadruk bij deze personages (als ik even zwaar mag generaliseren en een hoop verschillende nationaliteiten op een hoop mag vegen) op eergevoel en economisch gezien overleven. Dat macho-aspect en egocentrisme ontbreekt bij Hilton James. Hij zit niet in een socio-economische onderlaag die net het hoofd boven water weet te houden (zie bv. The lonely Londoners van Sam Selvon) of in een elite die zich verheven voelt boven het plebs (zoals bv. de corrupte legertypes in werk van Chimamanda Ngozi Adichie en Lagoon van Nnedi Okorafor). Hij is directeur van een rehabilitatiecentrum voor drugsverslaafden en wordt omringd door mensen die zich net als hij maatschappelijk inzetten. Ik vond het heel interessant om te lezen over dat milieu en alle nuances op sociaal vlak die voorbij komen.

Dit boek is uit 1995 maar het beschrijft situaties die voor zwarte Amerikanen al decennia (eeuwen?) spelen. Zoals de buurman in de gegoede witte buurt die zijn nieuwe, zwarte buren verwelkomt door zijn afval in hun tuin te dumpen. De boodschap is duidelijk: je kan wel succesvol zijn maar je bent zwart, dus je bent nog steeds minder. De gedrevenheid van Hilton en Dede lijkt me mede te verklaren uit het feit dat ze al hun hele leven tegen mensen met die houding moeten vechten. Het verhaal als geheel mag sterk bovennatuurlijke trekken hebben, dit deel ervan verankert het stevig in de realiteit.

Uiteindelijk is het verhaal vrij conventioneel van vorm en inhoud. Het kleurt binnen de lijntjes van het speculative fiction genre. Er komt zelfs een vleugje voodoo bij kijken maar de vakkundigheid van de schrijfster maakt dat het leest als een trein en de keuze voor deze hoofdpersonen geeft het boek een onvermoede diepte en relevantie mee.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s