Gloria Steinem – My Life on the Road

Gloria Steinem kende ik als feministisch icoon maar behalve haar introductie voor Eve Ensler’s toneelstuk The Vagina Monologues had ik nog nooit iets van haar hand gelezen. Steinem werkte jarenlang als journalist en werd onder andere bekend als één van de oprichtsters van Ms. Magazine. In deze memoires vertelt ze hoe ze ondanks haar angst voor spreken in het openbaar lezingen begon te geven en door de jaren heen groeide in een rol als organisator en activist.

Die lezingen gaf ze eerst als onderdeel van een duo, altijd in tandem met een zwarte vrouw. Zo trokken ze een groter en diverser publiek dan als ze in hun eentje zouden optreden en zo kon Steinem stapsgewijs de kneepjes van het vak leren van haar meer ervaren partners. Eén van hen was de legendarische advocaat-die-activist-werd Flo Kennedy. Assata Shakur noemde haar ook in haar autobiografie als een van de weinige advocaten waar zij vertrouwen in had.

Aanvankelijk verwachtte ik een traditioneler, lineair verhaal, ook omdat Steinem bij haar jeugd begint met vertellen. Maar het boek als geheel heeft een meer staccato stijl en dat went snel. Ze deelt ervaringen en ontmoetingen die zijn gegroepeerd rond thema’s. Zo behandelt ze duizelingwekkend veel onderwerpen met als rode draad: opkomen voor onderdrukte mensen. Dat is wat Steinem al haar hele volwassen leven aan het doen is.

Ze schrijft herhaaldelijk over de impact die een lezing die ze gaf decennia later gehad blijkt te hebben, als ze mensen die erbij waren terugziet of een jongen haar aanspreekt omdat zijn kerk haar lezing noemt als het meest controversiële moment in hun geschiedenis (met een verbod van de paus himself op leken die een preek komen houden als direct gevolg). Ze laat zien dat het werkt (en hoe het werkt) om bekende gezichten naar een tot dan toe onderbelichte demonstratie of staking toe te sturen om zo media aandacht te genereren voor mensen die uitgebuit worden en zelf geen enkele macht hebben.

Gloria Steinem was erbij op historische momenten: van Martin Luther King’s I have a dream toespraak tot de eerste National Women’s Conference. Bella Abzug instigeerde die samenkomst van delegaties vrouwen uit alle Amerikaanse staten, gericht op het veranderen van wetten en om zaken als abortus op de nationale agenda te zetten. Ze trok Steinem aan om te helpen bij de organisatie. Zie ook het boek over Bella Abzug dat ik eerder besprak voor het belang van die conferentie.

In het laatste hoofdstuk, “What once was can be again“, vertelt de schrijfster hoe ze zelf steeds meer ontdekte over Native Americans en hun rol in de Amerikaanse geschiedenis. Een rol waar ze op school niets over leerde. De Amerikaanse grondwet bijvoorbeeld is gemodelleerd naar het systeem van de Iroquois Confederacy. Maar “Unlike the Native model, the Founding Fathers’ Constitution allowed slavery and private property as well as the exclusion of women” (p. 256).

Je vangt als lezer een glimp op van een ander soort samenleving, één gestoeld op samenwerking in plaats van hiërarchie. Zonder te vervallen in kletskoek over nobele wilden zijn hier lessen te leren over een andere manier van landbouw bedrijven, een andere manier van samenleven waar de huidige Westerse maatschappij iets van kan opsteken.

Steinem, die trots was op de etnische diversiteit bij Ms. Magazine, realiseerde zich ook opeens: waarom zit er geen Native American in ons bestuur? Sindsdien hebben onder andere Wilma Mankiller, de eerste vrouw in het moderne tijdperk die gekozen werd tot Chief van de Cherokee Nation, de organisatie versterkt. Van al die mensen waar Gloria Steinem mee samenwerkte krijg je een portret. Al die portretten samen creëren een boek vol interessante mensen.

My Life on the Road informeert en ontroert. Het boek leest lekker weg ondanks de zware onderwerpen die de auteur aanstipt. Je krijgt ook een idee van Steinem’s persoonlijkheid en het is een wonder dat ze zo goedgemutst door het leven gaat terwijl ze dag in dag uit haar neus in ellende steekt om er iets beters van te helpen maken. Of misschien is het geen wonder maar juist de ervaring dat actie ondernemen werkt.

Voor nog een glimp van de Amerikaanse samenleving voordat het patriarchaat van kolonisten het continent overheerste, zie het hoofdstuk ” ‘The women must hear our words’ The revolution in the lives of Indian women” in Revolutionary Mothers. Women in the struggle for America’s Independence van Carol Berkin.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s